Šetajući ulicama Novog Sada, ne možete a da ne uočite stare zgrade, posebno u centru grada i u Dunavskoj ulici. Danas su to prodavnice, kafići, lokali, i verovatno i ne slutite da su tu nekada bile zemunice, močvara, prve štamparije i prvi hoteli sa kupatilima. Razgovarali smo sa istoričarem Đorđem Sarbulovićem iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Grada Novog Sada, o najstarim zgradama i objektima u Novom Sadu. Evo njihove priče.

Prva kuća na sprat

Najstarija kuća u Novom Sadu je iz 1720. godine na adresi Zmaj Jovina 28. Iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Grada Novog Sada navode da je ova spratna kuća građena u baroknom stilu, a na ovoj adresi bila je otvorena i prva novosadska štamparija 1790. godine. Ovo je bila jedna od prvih kuća na sprat, dok su oko nje uglavnom bile zemunice. Ovde se danas nalaze jedan irski i jedan škotski pab, a o ovoj kući u istorijskim spisima uglavnom se govori o kući kod Belog lava.

kuca-kod-belog-lava
Foto: Milenko Stanković ©

Kafana Ribar

Znate li da se na mestu današnje kafane Ribar u Dunavskoj ulici nekada davno nalazila lokalna krčma, pod imenom Crni jarac. Ne postoje tačni podaci kada je sagrađena ova građvina, ali to je zasigurno bilo u 18. veku.

ribar-kafana
Foto: Milenko Stanković ©

Nikolajevska crkva

Ova crkva nalazi se između Pašićeve ulice i ulice Đure Jakšića. Podigli su je dva brata,  Nedeljko i Stojić Bogdanović između 1726. i 1730. godine. Crkva je nekoliko puta bila oštećena, a današnji ikonostas oslikao je novosadski akademski slikar, đak Bečke slikarske akademije, Pavle Simić. U ovoj crkvi su na Malu gospojinu, 1913. kršteni sinovi Milene i Alberta Ajnštajna, Albert i Eduard.

Nikolajevska-crkva
Foto: Milenko Stanković ©

Uspenska crkva

Iza Srpskog narodnog pozorišta je jedna od najstarijih crkava u Vojvodini, Uspenska crkva. Ona je podignuta 1774. godine i izgrađena je u baroknom stilu. Kao što joj ime kaže, posvećena je uspenju presvete Bogorodice, a unutrašnjost crkve čine veoma vredan ikonostas, zidne ikone i rezbarije. U zvoniku su 3 zvona.

uspenska-crkva
Foto: Milenko Stanković ©

Hotel Vojvodina

Zgrada je podignuta 1854. godine sa namerom da Novi Sad dobije prvi luksuzan hotel u to vreme. Ovo je značilo da je svaka soba imala kupatilo, sa toplom i hladnom vodom, tu je bio elitni restoran, kao i akfana gde su se okupljali novosadski književnici i umetnici. Hotel Vojvodina ima i najdužu fasadu u Novom Sadu koja je duga skoro 70 metara.

hotel-vojvodine
Foto: Milenko Stanković ©

Gradska kuća

Na zapadnoj strani trga je Gradska kuća koja je izgrađena 1895. godine u neorenesansnom stilu, po projektu arhitekte Đerđ Molnara. Danas se ispred ove zgrade nalazi Miletićev spomenik i ona je glavno okupljanje Novosađana. Fasada Gradske kuće je sa upečatljivim jonskim i korintskim stubovima. Ako pažljivo pogledate, duž fasade otkrićete 16 figura, koje simbolizuju različite ljudske delatnosti. One su delo Julija Anike, a na vrhu zgrade nalazi se visoki toranj gde je veliko zvono Svetog Floriana, zaštitnika grada.

trg-sunce-milenko-1
Foto: Milenko Stanković

Katedrala

Na suprotnoj strani trga, ne možete da ne zastanete pred katoličkom crkvom Ime Marijino. Novosađani često kažu Katedrala, i ovde se uglavnom sastaju. Sagrađena je kao i Gradska kuća, 1895. godine u neogotskom stilu. Na prozorima ćete videti 20 vitraža koji su delo čeških i mađarskih staklara. Krov je strm, prekriven takozvanom žolnai keramikom. Na vrhu se nalazi toranj sa satom koji je visok oko 80 metara.

katedrala-trg-slobode-novisad
Foto: Jovana Rakić

Gradska biblioteka

Nekada je u zgradi na početku Dunavske ulice bila poznata novosadska štamparija koju je držao mecena i knjižar Arsa Pajević. Danas je ovde Gradska biblioteka sa čitaonicom, a zgrada je sagrađena 1895. godine.

biblioteka-novisad
Foto: Milenko Stanković ©

Pogledajte kako će Novi Sad izgledati u budućnosti

 

Advertisement

2 Komentari

  1. Reformatska hrišćanska crkva u Šafarikovoj ulici broj 5 sasa Parohijskim domom u Pavla Papa 5 je izgrađenja 1865. godine po projektu arhitekte Đerđ Molnara, ko je i arhitekta Gradske kuće i Rimokatoličke crkve u centru (koja nije katedrala – katedralom se naziva samo ona crkva gde je sedište biskupije).

Ostavite komentar